جستجوی پیشرفته


تبلیغات

معنی لغت ابن عوام در لغت نامه دهخدا

ابن عوام

[اِ نُ عَوْ وا] (اِخ) ابوزکريا يحيي بن محمد بن احمدبن عوام اشبيلي. او در آخر مائهء ششم هجري باشبيليه ميزيست. از احوال وي اطلاع بسياري در دست نيست فقط معلوم است کتابي در کشاورزي موسوم به کتاب الفلاحه در 34 فصل داشته است، سي فصل آن در کشت و زرع و چهار فصل در تربيت حيوانات اهلي و بيطره. اين کتاب از حيث سعه بزرگترين کتابي است که در اين فن از قدما بجاي مانده است و حاوي فنون کشاورزي عاليهء اسپانياي عربي و شامل علوم فلاحت لاطيني و اغريقي و کلداني و عربي است و يکي از موسوعات فن است، مشتمل بر قسمت عملي و نظري اين دانش و چنانکه خود گويد گذشته از فائده ها که از کتب پيشينيان برده تجارب خويش نيز بر آن افزوده است، و اين کتاب بر دو بخش است، بخش اول در طباع اراضي و رشوه و کوت و مياه و باغ ها و درختان و اثمار و طريقهء نگاهداشت و حفظ ميوه ها و جز آن، و بخش دوم در کشت و انتخاب تخم ها و فصول کشت بذور و حبوب و بُقول و احرارالبقول و گياهان عطري و صناعي و حصاد و ساختمان هاي فلاحي و تربيت احشام و طيور اهلي و در آخر اين جزء مبحثي است در بيطره. ابن خلدون در مقدمه گفته است: هذه الصناعه [ اي الفلاحه ] من فروع الطبيعيات و هي النظر في النبات من حيث تنميته و نشؤه بالسقي و العلاج و تعهده بمثل ذلک و کان للمتقدمين بها عنايه کثيره و کان النظر فيها عندهم عاماً في النبات من جهه غرسه و تنميته و من جهه خواصه و روحانيته و مشاکلتها لروحانيات الکواکب و الهياکل المستعمل ذلک کله في باب السحر فعظمت عنايتهم به لاجل ذلک و ترجم من کتب اليونانيين کتاب الفلاحه النبطيه منسوبه لعلماء النبط مشتمله من ذلک علي علم کبير و لما نظر اهل المله [ اي المله الاسلاميه ] فيما اشتمل عليه هذا الکتاب و کان باب السحر مسدوداً و النظر فيه محظوراً [ يعني عندالمسلمين ] فاقتصروا منه علي الکلام في النبات من جهه غرسه و علاجه و ما يعرض له في ذلک و حذفوا الکلام في الفن الاَخر منه جمله. و اختصر ابن العوام کتاب الفلاحه النبطيه علي هذا المنهاج و بقي الفن الاَخر منه مغفلاً نقل منه مسلمه في کتبه السحريه امهات من مسائله کما نذکره عندالکلام علي السحر ان شاءالله تعالي و کتب المتأخرين في الفلاحه کثيره و لايعدون فيها الکلام في الغراس والعلاج و حفظ النبات من جوائحه و عوايقه و مايعرض في ذلک کله و هي موجوده - انتهي. ابن عوام در چند موضع اين کتاب گويد: با مراعات شرايطي چند در آبياري ميتوان رنگ و خواص نباتات را تغيير داد. نيز در امر پيوند طريقه هاي نوين دارد. اين کتاب به زبان فرانسه ترجمه و چاپ شده و نيز با متن عربي و ترجمهء انگليسي در 1216 ه .ق . به طبع رسيده است.

کلمات مشابه