جستجوی پیشرفته


تبلیغات

معنی لغت ابوکالنجار در لغت نامه دهخدا

ابوکالنجار

[اَ لِ] (اِخ) مرزبان بن فناخسره عضدالدوله بن حسن رکن الدولهء ديلمي بويهي ملقب به صمصام الدوله و شمس المله از دست خلافت. (آثارالباقيه ص 133). جلوس 379، ه . ق. وفات 388 ه . ق. چون عضدالدوله رخت فنا بدارالبقا برداد صمصام الدوله در بغداد قدم بر مسند اميرالامرائي نهاد و پس از آنکه مدت چهار سال و ششماه بتمشيت امور ملک و مال پرداخت شرف الدوله (برادر او) بدارالسلام شتافته او را بيکي از قلاع فرستاد و صمصام الدوله بعد از فوت برادر بسعي جمعي از اتراک از محبس بيرون آمده با سپاهي جرّار متوجه بغداد گشت و بهاء الدوله بن عضدالدوله که پس از فوت برادر حاکم دارالسلام بود او را استقبال کرد و بين الجانبين نائرهء قتال اشتعال يافته عاقبت الامر مهم بصلح انجاميد بر اين جمله که ايالت بلاد فارس و ارجان متعلق بصمصام الدوله باشد و در عراق عرب و خوزستان بهاءالدوله پادشاهي کند آنگاه هريک از آن دو پادشاه بمقر عزّ خود بازگشتند و در سنهء 383 که شش تن از اولاد عزالدوله بختياربن معزالدوله در يکي از قلاع فارس محبوس بوده اند بنابر موافقت موکلان از قيد نجات يافته خروج کردند و صمصام الدوله، ابوعلي بن استاد هرمز را بدفع ايشان نامزد فرمود و ابوعلي آن شش دولتمند را اسير کرده نزد صمصام الدوله برد و صمصام الدوله دو تن از آنان را بصمصام انتقام درآورد و چهارتن ديگر را محبوس گردانيد و در خلال اين احوال بناء مصالحه ميان صمصام الدوله و بهاء الدوله انهدام يافته بار ديگر غبار منازعت در هيجان آمد و صمصام الدوله ابوعلي بن استاد هرمز را بصوب بغداد فرستاد و بهاءالدوله نيز فوجي از سپاه ارسال داشت و مدتها بين الجانبين آتش جنگ و شين مشتعل بود و در اکثر معارک ابوعلي را صورت نصرت روي نمود و چون مهم بهاءالدوله نزديک رسيد ناگاه خبر قتل صمصام الدوله در عراق عرب منتشر گرديد و کيفيت آن واقعه چنان بود که در سنهء 388 ه . ق. صمصام الدوله بعرض لشکر مشغولي فرمود و نام هرکس را که نسبش بديلم مي کشيد از دفتر حک کرد و چون آن لشکريان از مرسوم و علوفه نوميد شدند مستحفظان اولاد بختيار را فريفته ايشان را از بند بيرون آوردند و جمعي کثير از رنود و اوباش به ايشان پيوستند چون صمصام الدوله از کيفيت حادثه خبريافت قصد کرد که در يکي از قلاع فارس متحصن گردد تا سپاه از بغداد مراجعت کنند اما کوتوالان قلعه او را راه نداده و صمصام الدوله با سيصد نفر از لشکر در ديه دمان که موضعي است در دو فرسخي شيراز فرود آمد طاهرنامي که رئيس آن منزل بود او را گرفته پيش ابونصربن بختيار برد و ابونصر در سنهء مذکوره صمصام الدوله را بقتل رسانيد و مادرش را نيز کشته و آن دو قتيل را در دکانچهء سراي عمارت دفن کردند و چون بهاءالدوله بفارس شتافت ايشان را از آن مدفن بمقبرهء آل بويه نقل داد و مدت حکومت صمصام الدوله در فارس نه سال و هشت ماه بود. رجوع به حبيب السير ج 1 ص351 و 352 شود.

کلمات مشابه